loading/hle�
(9) Blaðsíða V (9) Blaðsíða V
V sitt vel af hendi án þekkingar, og mig vonar, að allir skynugri menn sjái, að J>elta sje satt, og Jiví sje ekki djvarft, að á Jiað sje bent; enda mun tíminn og reynslau draga hjer af allan cfa. Aðal- tilgangur ritgjörðar þeirrar, sem jcg nú byrja, er J>ví sá, að lýsa fyrir bóndanum J>ví helzta af J>vi, sem viðkemur ællunarverki hans, að J>ví leyti, sem hann er jarðyrkjumaður. Sem ja'ðyrkjumaður er bdndinn að öllu leyti háður náttúrunni í önum myndum hennar, og eru J>ær mjög margbreyttar, J>egar J>ær eru liðaðar í sundur, og hafa margbreytt áhrif. En Jressi áhrif eru annað tveggja gagnleg eður skaðleg ætlunarverki btíndans, og þess vegna er nauðsynlegt fyrir hann að J>ekkja þau. Að J>ví leyti sem náltúran og áhrif hennar eru margbreytt, að J>vf skapi hlýlur J>ekking bóndans að vera margbreytt og koma víða við. En f>ar eð öfl J>au og lögrnál, er náttúran hlýðir, eru tíaðskiljanleg frá efnum J>eim, sem bún er samsett af, þá er nauð- synlcgt að Jiekkja efnin sjálf og eðli J>eirra, til J>ess að geta þekkt öll f>essi og lögmál. |>cssa vegna þdtti mjer rjett að byrja ritgjörð Jiessa með J>ví, að lýsa efnum J>eim, sem einkum mynda jarðveginn og grösin, J>vi áhrif þessara efna eru sjer í lagi J>að, sem bdndinn er háður. En þessi lýsing efúanna varð mjer ekki alls kostar hæg, J>ví engin þess konar fræði er hingað til samin á íslenzka tungu; málið er J>ví dvant slíkri vísindagrein, og vantar bæði orð og talshætti, sem henni eru eigirilegir. Jeg hef J>ví hlotið að smíða ýms ný orð bæði ylir efnin og áhrif J>eirra. En f>að er tvennt, sem þarf til að smíða ný orð, svo vel sje: fyrst það að þekkja eðli málsins, og í öðru lagi eðli hlutarins eður atburðarins, sem hinu nýja orði er ællað að lýsa cður tákna. Jeg vcrð nú að játa það, að jcg er ekki svo vel að mjer í íslenzkri tungu, sem jeg vildi, til þess að vcra fær um að smíða ný orð, svo vel sje; en hjá þessu bef jeg þd með engu mtíti getað komizt, nema því að eins að hafa útlend orð, eður að öðrum kosti að rita ekki. En ný orð hef jeg þá að eins ráðizt í að smiða, þegar jeg hvergi fann orð yflr það efni, sem jeg þurfti að lýsa, eður og að þau orð, sem til voru, þtíttu miður, eður og ekki lýsa eðli eður aðaleinkenni þess hlutar, sem um var að ræða. Engum gömlum orðum hef jcg útrýmt, heldur að cins
(1) Band
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Blaðsíða I
(6) Blaðsíða II
(7) Blaðsíða III
(8) Blaðsíða IV
(9) Blaðsíða V
(10) Blaðsíða VI
(11) Blaðsíða 1
(12) Blaðsíða 2
(13) Blaðsíða 3
(14) Blaðsíða 4
(15) Blaðsíða 5
(16) Blaðsíða 6
(17) Blaðsíða 7
(18) Blaðsíða 8
(19) Blaðsíða 9
(20) Blaðsíða 10
(21) Blaðsíða 11
(22) Blaðsíða 12
(23) Blaðsíða 13
(24) Blaðsíða 14
(25) Blaðsíða 15
(26) Blaðsíða 16
(27) Blaðsíða 17
(28) Blaðsíða 18
(29) Blaðsíða 19
(30) Blaðsíða 20
(31) Blaðsíða 21
(32) Blaðsíða 22
(33) Blaðsíða 23
(34) Blaðsíða 24
(35) Blaðsíða 25
(36) Blaðsíða 26
(37) Blaðsíða 27
(38) Blaðsíða 28
(39) Blaðsíða 29
(40) Blaðsíða 30
(41) Blaðsíða 31
(42) Blaðsíða 32
(43) Blaðsíða 33
(44) Blaðsíða 34
(45) Blaðsíða 35
(46) Blaðsíða 36
(47) Blaðsíða 37
(48) Blaðsíða 38
(49) Blaðsíða 39
(50) Blaðsíða 40
(51) Saurblað
(52) Saurblað
(53) Saurblað
(54) Saurblað
(55) Band
(56) Band
(57) Kjölur
(58) Framsnið
(59) Kvarði
(60) Litaspjald


Ritgjörð um ætlunarverk bóndans, sem jarðyrkjumanns

Ár
1853
Tungumál
Íslenska
Blaðsíður
56