loading/hle�
(49) Blaðsíða 45 (49) Blaðsíða 45
45 (f/ram). 1000 grömm, eða ])'a<% sem 1 litre vatns veg- ur, heitir kilogramme, og það er jafnt 2 pundum dönskum. 1 quintal (kenqtal) er 100 .kílogrömm, sem og kaliast metrisk centner. Alls konar vörutegundir eru vegnar á sömu vog. c. M á l. 1. Lengdarmál. 1 metre er 443 Par- ísarlinur, eða 3-,3ir fet dönsk, 16 metres eru því 51 fet danskt. Minna lengdarmál kemur fram við fiað, að deila með 10, og eru nöfn- in á þvi mynduð með því að bæta framan við latínsku orðunum: deci, centi, milli, er Jiýða ]>á : tíundu, hundr- uðustu og {nisundustu parta. 1 metre er jiannig 10 deci- metres, 100 centimetres, 1000 millimetres. 1 milli- metre er ekki full hálf lina í dönsku máli. Lengra mál en metre myndast á sama hátt með grisku orð- unum: deka, hekto, kilo, myrja (10, 100, 1000, KÍOÓO). ípan'í'S eru 10 metres 1 dekametre, 100 metres 1 hektometre, o. s. frv.; 10000 metres eöa myrjametre er hafður sem vegamál (míla), og er hjer um bil 1£ úr danskrimílu, eða nákvæmara: 64 myrja- metres eru 85 mílur dansk- ar. 2. Lagarmál. Teningur, sem er T\, úr 1 metre á hvern veg, heit- ir litre, er tekur liðugan pott danskan, eða 57 litres eru 59 pottar. 100 litres eru 1 hekto- litre, sem er kornmálið, og er þeiin mun minni en korntunna dönsk, að 32 hektolitres eru 23 korn- tunnur danskar. íþessi vigtog- málFrakka, sem er mjög þægileg í reikningi, þar eð allt af hleypur á tugum, er ný- komin á fót, og ýnisar aðr- ar þjóðir famar að reyna til, að leiða þessa vigt og mál inn hjá sjer. Enn helzt jió við á Frakklandi ýmislegt úrhinni eldri vigt og ináli, t. a. m. Parísar- markpund (livre poi.ds de marc), senv er rnjög litlu Ijettara en danskt pund; j>aö skiptist í 16 únsíur. Til eldra málsins heyrir Parísarfetið pied du roi (pje du roa), sem eru 6 í 1 toise (toas) eða faðmi; Parísarfetið er litlu stærra en danskt fet. 1 aune (on) er 526§ Par- ísarlínur eða hjer um bil 2 álnir danskar. Vínmálið er muid (muí), er tekurSöd/wiíeí (penyt)] 1 pinte er litlu minni en pottur danskur. 5. S p á n. a. Peningar. Peningar eru reiknaðir
(1) Band
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Blaðsíða 1
(6) Blaðsíða 2
(7) Blaðsíða 3
(8) Blaðsíða 4
(9) Blaðsíða 5
(10) Blaðsíða 6
(11) Blaðsíða 7
(12) Blaðsíða 8
(13) Blaðsíða 9
(14) Blaðsíða 10
(15) Blaðsíða 11
(16) Blaðsíða 12
(17) Blaðsíða 13
(18) Blaðsíða 14
(19) Blaðsíða 15
(20) Blaðsíða 16
(21) Blaðsíða 17
(22) Blaðsíða 18
(23) Blaðsíða 19
(24) Blaðsíða 20
(25) Blaðsíða 21
(26) Blaðsíða 22
(27) Blaðsíða 23
(28) Blaðsíða 24
(29) Blaðsíða 25
(30) Blaðsíða 26
(31) Blaðsíða 27
(32) Blaðsíða 28
(33) Blaðsíða 29
(34) Blaðsíða 30
(35) Blaðsíða 31
(36) Blaðsíða 32
(37) Blaðsíða 33
(38) Blaðsíða 34
(39) Blaðsíða 35
(40) Blaðsíða 36
(41) Blaðsíða 37
(42) Blaðsíða 38
(43) Blaðsíða 39
(44) Blaðsíða 40
(45) Blaðsíða 41
(46) Blaðsíða 42
(47) Blaðsíða 43
(48) Blaðsíða 44
(49) Blaðsíða 45
(50) Blaðsíða 46
(51) Blaðsíða 47
(52) Blaðsíða 48
(53) Saurblað
(54) Saurblað
(55) Band
(56) Band
(57) Kjölur
(58) Framsnið
(59) Kvarði
(60) Litaspjald


Nákvæm lýsing á peningum, vigt, máli og fl. í Danaveldi og nokkrum öðrum ríkjum

Ár
1850
Tungumál
Íslenska
Efnisorð
Blaðsíður
56