loading/hle�
(87) Blaðsíða 79 (87) Blaðsíða 79
10 Agiogumsjón Þórarinn Björnsson sagði við skólasetningu 1954: „Agi, hæfilegur agi, er nauðsynlegur, agi, sem temur án þess að kúga, sem beinir orkunni braut án þess að stöðva hana. Kraft- arnir þurfa viðnáms til þess að breytast í frjóa orku, líkt og beisla verður villiorku vatnsins, til þess að hún verði að vermandi ljósi. Frelsi og agi verða að haldast í hendur, frelsið til að veita möguleikana, aginn til að gera eitthvað úr þeim. Frelsið eitt elur formleysi, þ.e. menningarleysi, og aginn einn lamar og deyðir. Sameinað skapar það lifandi menn- ingu.“ Þann meðalveg, sem hér er lagður, hefur skólinn reynt að rata, og víða annarstaðar er að þessu vikið, eftir því sem efni standa til, ekki síst í kaflanum um lög og reglugerðir, svo og heimavist, því að ekki reyndi minnst á þetta þar. Þá var áfengi löngum mikið vandamál í þessu sambandi. í margfrægu bréfi kennslumálaráðherra frá 1. okt. 1930 sagði svo: „Nemendur mega aldrei ölvaðir vera og eigi má á þeim sjá, að þeir hafi áfengis neytt. Brot gegn þessu fyrir- mæli varðar missi allra hlunninda, endurtek- ið brot burtvísun úr skóla, annaðhvort um skeið eða að fullu og öllu. Og þannig getur fyrsta broti gegn þessu fyrirmæli verið háttað, t.d. ef það skerðir virðingu skólans, að vísa beri nemanda úr skóla þegar í stað.“ Þetta ákvæði var efnislega endurnýjað í reglugerðinni frá 1951, en í reglugerðinni frá 1971 hljóðar tilsvarandi grein svo: „Nem- endur, kennarar og aðrir starfsmenn mega ekki við skólastarf (auðk. hér) hafa áfengi eða önnur vímuvaldandi efni um hönd né koma til starfa undir áhrifum þeirra. Á skemmtun- um skóla (auðk. hér) gilda þær reglur um áfengi, sem skólastjórn setur, og skulu þær vera í samræmi við áfengislöggjöf í landinu hverju sinni og fyrirmæli yfirstjórnar skól- anna.“ Þetta stendur orði til orðs óbreytt í reglu- gerðinni 1974. Meginbreytingin, sem orðið hefur frá fyrri tíð, er þá sú að nemendum er ekki lengur bannað að neyta áfengis, svo að á þeim sjáist, ef það er ekki „við skólastarf“ eða á „skemmtunum skóla.“ Við undirbúning þessarar reglugerðar kom fram ákveðinn andi í þá átt að agi yrði ekki nefndur, en það, sem endanlega var sam- þykkt, tilkomið fyrir málamiðlun. í upphafi menntaskólans var ákaflega strangt eftirlit haft með hegðan nemenda, ekki síst í sambandi við áfengi, og flest aga- brot voru því að einhverju leyti tengd. Ekki var farið dult með þetta eftirlit. í skólaskýrslu (I, 18) segir: „Þá var það nýmæli upp tekið, að hinn ungi íþróttakennari skólans, hr. Her- mann Stefánsson, var ráðinn til umsjónar með bæjarnemum. Átti hann einkum að gefa gætur að þeim á götum úti og á samkomum og skemmtunum, að þeir kæmi þar ekki fram sér eða skóla sínum til vansæmdar né gerðust sekir um brot á velsæmi og reglu góðri. Var nemöndum skýrt opinberlega frá þessu í byrjun skólaárs. Hafði þetta nýmæli ágætan árangur, að því er mér (S. G.) virðist. Bæta má því við að Hermann kennari er hinn vinsæl- asti af nemöndum. Er hann báðum aðiljum hollur, annarsvegar nemöndum og hins vegar skólastjórn og heilbrigðum skólabrag.“ Þetta er sannmæli. Hermann mildaði árekstra og lokaði augunum svo lengi sem fært var. En þreytandi hefur þetta verið, enda gafst hann upp á því eftir allmörg ár. Að þessu opinbera eftirliti slepptu fylgdist skólameistari með slíku eftir föngum, og löngum höfðu nemendur grun um að bæði nokkrir úr þeirra hópi, svo og kennara, væru njósnarmenn skólameistara í þessu efni. Voru slíkir menn stundum nefndir leiðinlegum nöfnum (His masters voice o.s.frv.) og líklega oft að ósekju. En hvað sem öllu eftirliti leið, 79
(1) Band
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Saurblað
(6) Saurblað
(7) Saurblað
(8) Saurblað
(9) Blaðsíða 1
(10) Blaðsíða 2
(11) Blaðsíða 3
(12) Blaðsíða 4
(13) Blaðsíða 5
(14) Blaðsíða 6
(15) Blaðsíða 7
(16) Blaðsíða 8
(17) Blaðsíða 9
(18) Blaðsíða 10
(19) Blaðsíða 11
(20) Blaðsíða 12
(21) Blaðsíða 13
(22) Blaðsíða 14
(23) Blaðsíða 15
(24) Blaðsíða 16
(25) Blaðsíða 17
(26) Blaðsíða 18
(27) Blaðsíða 19
(28) Blaðsíða 20
(29) Blaðsíða 21
(30) Blaðsíða 22
(31) Blaðsíða 23
(32) Blaðsíða 24
(33) Blaðsíða 25
(34) Blaðsíða 26
(35) Blaðsíða 27
(36) Blaðsíða 28
(37) Blaðsíða 29
(38) Blaðsíða 30
(39) Blaðsíða 31
(40) Blaðsíða 32
(41) Blaðsíða 33
(42) Blaðsíða 34
(43) Blaðsíða 35
(44) Blaðsíða 36
(45) Blaðsíða 37
(46) Blaðsíða 38
(47) Blaðsíða 39
(48) Blaðsíða 40
(49) Blaðsíða 41
(50) Blaðsíða 42
(51) Blaðsíða 43
(52) Blaðsíða 44
(53) Blaðsíða 45
(54) Blaðsíða 46
(55) Blaðsíða 47
(56) Blaðsíða 48
(57) Blaðsíða 49
(58) Blaðsíða 50
(59) Blaðsíða 51
(60) Blaðsíða 52
(61) Blaðsíða 53
(62) Blaðsíða 54
(63) Blaðsíða 55
(64) Blaðsíða 56
(65) Blaðsíða 57
(66) Blaðsíða 58
(67) Blaðsíða 59
(68) Blaðsíða 60
(69) Blaðsíða 61
(70) Blaðsíða 62
(71) Blaðsíða 63
(72) Blaðsíða 64
(73) Blaðsíða 65
(74) Blaðsíða 66
(75) Blaðsíða 67
(76) Blaðsíða 68
(77) Blaðsíða 69
(78) Blaðsíða 70
(79) Blaðsíða 71
(80) Blaðsíða 72
(81) Blaðsíða 73
(82) Blaðsíða 74
(83) Blaðsíða 75
(84) Blaðsíða 76
(85) Blaðsíða 77
(86) Blaðsíða 78
(87) Blaðsíða 79
(88) Blaðsíða 80
(89) Blaðsíða 81
(90) Blaðsíða 82
(91) Blaðsíða 83
(92) Blaðsíða 84
(93) Blaðsíða 85
(94) Blaðsíða 86
(95) Blaðsíða 87
(96) Blaðsíða 88
(97) Blaðsíða 89
(98) Blaðsíða 90
(99) Blaðsíða 91
(100) Blaðsíða 92
(101) Blaðsíða 93
(102) Blaðsíða 94
(103) Blaðsíða 95
(104) Blaðsíða 96
(105) Blaðsíða 97
(106) Blaðsíða 98
(107) Blaðsíða 99
(108) Blaðsíða 100
(109) Blaðsíða 101
(110) Blaðsíða 102
(111) Blaðsíða 103
(112) Blaðsíða 104
(113) Blaðsíða 105
(114) Blaðsíða 106
(115) Blaðsíða 107
(116) Blaðsíða 108
(117) Blaðsíða 109
(118) Blaðsíða 110
(119) Blaðsíða 111
(120) Blaðsíða 112
(121) Blaðsíða 113
(122) Blaðsíða 114
(123) Blaðsíða 115
(124) Blaðsíða 116
(125) Blaðsíða 117
(126) Blaðsíða 118
(127) Blaðsíða 119
(128) Blaðsíða 120
(129) Blaðsíða 121
(130) Blaðsíða 122
(131) Blaðsíða 123
(132) Blaðsíða 124
(133) Blaðsíða 125
(134) Blaðsíða 126
(135) Blaðsíða 127
(136) Blaðsíða 128
(137) Blaðsíða 129
(138) Blaðsíða 130
(139) Blaðsíða 131
(140) Blaðsíða 132
(141) Blaðsíða 133
(142) Blaðsíða 134
(143) Blaðsíða 135
(144) Blaðsíða 136
(145) Blaðsíða 137
(146) Blaðsíða 138
(147) Blaðsíða 139
(148) Blaðsíða 140
(149) Blaðsíða 141
(150) Blaðsíða 142
(151) Blaðsíða 143
(152) Blaðsíða 144
(153) Blaðsíða 145
(154) Blaðsíða 146
(155) Blaðsíða 147
(156) Blaðsíða 148
(157) Blaðsíða 149
(158) Blaðsíða 150
(159) Blaðsíða 151
(160) Blaðsíða 152
(161) Blaðsíða 153
(162) Blaðsíða 154
(163) Blaðsíða 155
(164) Blaðsíða 156
(165) Blaðsíða 157
(166) Blaðsíða 158
(167) Blaðsíða 159
(168) Blaðsíða 160
(169) Blaðsíða 161
(170) Blaðsíða 162
(171) Blaðsíða 163
(172) Blaðsíða 164
(173) Blaðsíða 165
(174) Blaðsíða 166
(175) Blaðsíða 167
(176) Blaðsíða 168
(177) Blaðsíða 169
(178) Blaðsíða 170
(179) Blaðsíða 171
(180) Blaðsíða 172
(181) Blaðsíða 173
(182) Blaðsíða 174
(183) Blaðsíða 175
(184) Blaðsíða 176
(185) Blaðsíða 177
(186) Blaðsíða 178
(187) Blaðsíða 179
(188) Blaðsíða 180
(189) Blaðsíða 181
(190) Blaðsíða 182
(191) Blaðsíða 183
(192) Blaðsíða 184
(193) Blaðsíða 185
(194) Blaðsíða 186
(195) Blaðsíða 187
(196) Blaðsíða 188
(197) Blaðsíða 189
(198) Blaðsíða 190
(199) Blaðsíða 191
(200) Blaðsíða 192
(201) Blaðsíða 193
(202) Blaðsíða 194
(203) Blaðsíða 195
(204) Blaðsíða 196
(205) Blaðsíða 197
(206) Blaðsíða 198
(207) Blaðsíða 199
(208) Blaðsíða 200
(209) Blaðsíða 201
(210) Blaðsíða 202
(211) Blaðsíða 203
(212) Blaðsíða 204
(213) Blaðsíða 205
(214) Blaðsíða 206
(215) Blaðsíða 207
(216) Blaðsíða 208
(217) Blaðsíða 209
(218) Blaðsíða 210
(219) Blaðsíða 211
(220) Blaðsíða 212
(221) Blaðsíða 213
(222) Blaðsíða 214
(223) Blaðsíða 215
(224) Blaðsíða 216
(225) Blaðsíða 217
(226) Blaðsíða 218
(227) Blaðsíða 219
(228) Blaðsíða 220
(229) Blaðsíða 221
(230) Blaðsíða 222
(231) Blaðsíða 223
(232) Blaðsíða 224
(233) Blaðsíða 225
(234) Blaðsíða 226
(235) Blaðsíða 227
(236) Blaðsíða 228
(237) Blaðsíða 229
(238) Blaðsíða 230
(239) Blaðsíða 231
(240) Blaðsíða 232
(241) Blaðsíða 233
(242) Blaðsíða 234
(243) Blaðsíða 235
(244) Blaðsíða 236
(245) Blaðsíða 237
(246) Blaðsíða 238
(247) Blaðsíða 239
(248) Blaðsíða 240
(249) Blaðsíða 241
(250) Blaðsíða 242
(251) Blaðsíða 243
(252) Blaðsíða 244
(253) Blaðsíða 245
(254) Blaðsíða 246
(255) Blaðsíða 247
(256) Blaðsíða 248
(257) Blaðsíða 249
(258) Blaðsíða 250
(259) Blaðsíða 251
(260) Blaðsíða 252
(261) Blaðsíða 253
(262) Blaðsíða 254
(263) Blaðsíða 255
(264) Blaðsíða 256
(265) Blaðsíða 257
(266) Blaðsíða 258
(267) Blaðsíða 259
(268) Blaðsíða 260
(269) Blaðsíða 261
(270) Blaðsíða 262
(271) Blaðsíða 263
(272) Blaðsíða 264
(273) Blaðsíða 265
(274) Blaðsíða 266
(275) Blaðsíða 267
(276) Blaðsíða 268
(277) Blaðsíða 269
(278) Blaðsíða 270
(279) Blaðsíða 271
(280) Blaðsíða 272
(281) Blaðsíða 273
(282) Blaðsíða 274
(283) Blaðsíða 275
(284) Blaðsíða 276
(285) Blaðsíða 277
(286) Blaðsíða 278
(287) Blaðsíða 279
(288) Blaðsíða 280
(289) Saurblað
(290) Saurblað
(291) Saurblað
(292) Saurblað
(293) Saurblað
(294) Saurblað
(295) Band
(296) Band
(297) Kjölur
(298) Framsnið
(299) Kvarði
(300) Litaspjald