Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (162,8 KB)
HQ PDF (412,2 KB)
JPG (372,0 KB)
TXT (2,2 KB)

Deila







þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


þeirri mynd, er þau liafa fengiö, þekkir litiö hinar f'östu
allsherjar-reglur i söng, eða kærir sig ekki uni að f'ylgja
þeini, heltlur vill hver söngvarinn haf'a f'ullt frelsi til þess
að syngja sem mest eptir sinum eigin geðþótta, og eins og
andiim inn gefur honuni í hvert skiptið; en nokkuð stal'ar
þetta af hinum ófullkomnu htjóðfærum, sem alþýðan opt og
tíðum hefur orðið að nota; söngvararnir haf'a orðið að f'ylgja
hljóðfærinu og þess vegna sleppt þeim tónum úr laginu,
sem hið ófullkonma hljóðfæri gat ekki náð, og sett aðra
tóna i staðinn. Pannig virðist t. d. mjög skiljanlegt, að hin
ófullkomna íiðla og hið hálftónalausa langspil hjá oss liali
átt mestan þátt í því, hve fá þjóðlög vjer eigum í moll,
og einnig i því, að svo mörg lög, sem upprunalega hal'a
verið i moll. eru komin ylir i dúr eða liina lýdisku tón-
legund; þær tóntegundir báðar, eins og allar hinar fornu
kirkjutóntegundir, má auðveldlega spila á þau hljóðfæri,
sem að eins hafa hinn diatoniska tónstiga en engar kró-
niatiskar nótur eða svo kallaða hálftóna; en þvi er allt,
óðruvisi varið með flest lög í vanalegri moll-tóntegund.
Um uppruna hinna einstöku þjóðlaga er sjaldan rnögu-
legt að segja nokkuð ákveðið, stundum af því að nöfn þeirra
inanna, sem fyrstir kunna að haf'a f'undið lögin upp, eru
löngu horiin i gleymskunnar djúp, og siundum af því að
enginn einstakur maður hefur í raun og veru i'undið lögin
upp, heldur haf'a þau myndazt smátt og smátt, að söngmönn-
unum sjálfum næstum því óafvilandi. Stundum liefur lag,
sem einhver hefur lært, komizt í aðra hreytta mynd, af því
að sá maður mundi higið ekki fullkomlega rjett, en bætti
svo frá eigin brjósti inn í eyðurnar, svo þannig hel'ur að
nokkru leyti myndazt nýtt lag; aptur hefur byrjunin stund-
uni verið sú, að menn hafa fyrst lært eitfhvert lag, án þess
að haí'a við J>að nokkurn fexta; svo hai'a menn tekið ein-
hvern texta og reynt að setja hann undir lagið; en texti
og iag hafa ekki átt vel saman, svo öðruhvoru hefur orðið
fið breyta; og fyrir þeirri breytingu hefur lagið vanalega
orðio. Þannig, og á margan annan hátt hafa líigin breytzt
°g oi'ðið að þjóðlögum, þótt þau haii ekki verið það upp-