Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (163,2 KB)
HQ PDF (405,1 KB)
JPG (358,9 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila







þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


hann sjálfr fyrir, ok söng ínessu ok prédikaði sjálfr----------.
Stóö sira Valþjófr jaí'nan hjá honum ok var hans capella-
n u s.-----------Eptir niessuna, sem hann kom í skrúðhúsit,
ásakaöi hann stundum djákna ok klerka íyrir þat, sem
honuni þótti órækiliga fara i lestri eðr söng eðr öðrum
hlutum-------—. Hvorki vildi hann láta tripla né tvisyngja,
kallandi þat leikaraskap, heldr syngja sléttan söng, eptir
þvi sem tónat væri á kórbókum1'.1) Lárenzíus biskup var
nijög vandur að kunnáttu klerka í söng sem öðru; prófaði
hann sjálfur alla þá klerka, er vigslu tóku i hans biskups-
tið, og segir sagan, að „hann fór mest at því, hversu þeir
sungii. ok lásu í heilagri kirkju".2) Með orðinu „að tví-
syngja" er án efa átt við tvísönginn eða kvintsönginn, sem
er hjer æfa gamall í landinu eins og síðar mun verða bent
á; en nieð orðinu „að tripla" er átt við þriraddaðan söng,
sem lijer var dálítið tiðkaður á miðölduniim og sýnishorn
linnst af í gönilum handritum; er það nóterað hjer siðar í
salirinu.
Pað niá telja vist, að í hinuni elztu skóluiu vorum haíi
litið annað verið kennt i söng en katólskur kirkjusöngur,
svipaður þeim söng, er þá og á næstu öldum á undan tiðk-
aðist i öðruin lönduin álfunnar. Allt var á latinu, er sungið
var og tónað við tíðagjörðir á þeim tinium og lengi eptir
það, og var meira að segja alþýðu gjört að skyldu, að kunna
á lalinu bæði Pater noster og Ave Maria. Var liinn ka-
tójski tiðasöngur einnig opt kahaður latinusöngur; hann
var í eðli sínu seinn og nokkuð þunglamalegur og byggður
á hinum svo kallaða gregórianska söng. Hafði kirkju-
söngurinn, bæði þá og siðar, áhrif á liinn verzlega söng hjá
oss, og því má finna álirif hins gregóríanska söngs einnig í
veraldlegum löguni hjá oss langt fram eptir öldum, jafnvel
fram á 19. öld. Á öðrum stað i safni þessu verður nánar
ininnzt á þennan söng, sem kenndur er við Gregór páfa hinn
mikla í Rómaborg (f (>04).
Allur þessi katólski tiðasöngur var nijög snenuna á
») Bisk. sög. 1. ,Sá(;~7. a) Ssl. I. 851.