Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (162,5 KB)
HQ PDF (405,7 KB)
JPG (358,3 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila







þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


öldiun skrábur á tibabækur eba kórbækur; hjetu slikar
bækur einnig Antiphonaria. Um eitt slikt æfaganialt,
katólskt Antiphonarium, sem jeg heí' haft undir höndum, er
getiö nákvæmlega siöar i safni þessu og nóterað upp úr þvi
sýnishorn af messugjörð vorri í katólskri tíð. Ýmsir hiuir
fornu biskupar gengu ríkt eptir því, að þessar kórbækur
væru til við kirkjurnar og í góðu standi, en misbrestur vildi
þó opt vera á því, einkum viö hinar minni kirkjur. í'ess er
getið um Klæng biskup í Skálholti fyrir miðja 12. öld, aö
hann ljet rita tiðabækur miklu betri en áður voru, og segir
Gunnlaugur múnkur á Pingeyrum um Klæng biskup, að hann
haii ritab margar slikar bækur, „sem enn tjást at Hólum ok
víða annarstaðar".1)
Víða er getið um hinn katólska tíðasöng, einkum i
Biskupasögunum; það mátti nær því heita svo, að biskupar,
kierkar og djáknar væru i þá daga si-syngjandi. Skulu hjer
að eins til færð örfá dæmi, helzt úr sögu Guðmundar góða,
Hólabiskups, rjett eptir 1200. í sögu hans, eptir Arngrim
ábóta, stendur svo:a) „Einn hátíðardag, sem hann hefir
sungit messu fram ytir Credo in unum deum, ok snerist
utar með Dominus vobiscum — — —". Hvort hjer er
átt við hið sama Credo in ununi deum, sem nóterað er i
safni þessu eptir 430 ára gömlu handriti, eba annað, skal
látið ósagt. Á sömu bls. stendur enn frenmr: „Pat var á
öðrum tima, sem hann Hutti guðs embætti, ok hetir upp
byrjat Canonem----------". Á næstu bls. stendur svo: „LJm
nætrnar flutti hann l'ram sofandi messuembættið svá skýrt
ok skilit, at stundum gekk með réttri reglu allt til lága-
söngva; fór ok aldri lengra fram". Uin lágasöngva og lága-
messu er viðar talað i Biskupasögunum. Akveðinn parlur
tiðasöngsins var sunginn með miklu lægri róm en hið annað;
má og sjá það i Þorlákstíðum hjer á eptir, að mikill munur
var á þvi, hvað sumt var sungið í lægri og dýpri róm cn
annað. Jafnvel þótt biskuparuir, eins og áður er sagt, ljetu
sjer annt um að bæta tíðabækur og fjölga þeim, virðist þó
') Bisk. sög. I. 8:5 og 241. s) Sst. II. 15.