Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (165,9 KB)
HQ PDF (411,1 KB)
JPG (363,8 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila







þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


liinii heilagi Jón hafi allra manna verið bezt raddaör i þann
tíma".1) Porlákur biskup Þórhallsson hinn helgi í Skálholti
á síðari lilut 12. aldar var söngmaöur mikill, „hann las fagr-
liga ok söng sætliga", segir sagan;2) hann kallaði saman læfða
menn og klerka í'yrir allar stórhátiöir, til þess að æfa þá i öllu
þvi, er fram átti að fara, bæði lestri og söng, svo allt yrði
sem fagurlegast fram ílutt. Páll biskup Jónsson, eptirmaöur
hans i Skálholti og systursonur hans, var svo mikill radd-
maður og söngmaður, að söngur hans og rödd bar af öðrimi
mönnum, þeim er þá voru honum samtíða. Auðunn hinii
rauði Hólabiskup hafði rödd svo fagra, háa og skæra, að
öllum þótti yndi að heyra söng hans. Bergur Sokkason
ábóti að Munkaþverá var menntaður maður í söng umfram
tlesta menn þá á Islandi; „hann var söngvari harla sæmi-
ligr". Lárenzíus Kálfsson biskup á Hólum var mesti síing-
maður og studdi manna mest að útbreiðslu sönglegrar þekk-
ingar, og er hans áður getið. Hjer má bæta þvi við, hoimin
viðvikjandi, að hann á yfirreiðnm sinnm setti einn prest frá
embætti fyrir þá sök, hve illa hann var að sjer í lestri og
söhg, því biskup prófaði alla klerka i þeim fræðigreinum.
Hjet klerkur þessi Eilifur og hjelt Gufudal. Um þetta efni
er þannig ritað: „Hann prófuðu visitatores á messusöng
ok les, ok prófaðist svá til, at hann kunni nærri litið i sér-
hverjum þessara hluta. Pá sagði Laurentius: „prófum hann
á cantikanum Audite [coeli]", ok svá gjörðu þeir; kunni
hann víst eigi at lesa Audite. „Ekki má ek", sagði Eilifr
prestr, „gjöra við þvi, at þér próiit mik á þvi, sem vandast
fái þér". —-------Tóku visitatores messusöng af Eilíli
presti ok allt prestligt embætti, þar til honum væri kennt,
eðr hann næmi svá, at hann væri embættisfærr".3) Fleiri
urðu fyrir þessu en Eilífur, því i næstu linu stendur: „Voru
þat ok nokkorir prestar fieiri, at þeir af tóku messusöng
fyrir kunnáttuleysi".3) Sýnir þetta ljóslega, hve rikt var
eptir gengið.
I sambandi við þetta mál vil jeg setja hjer tilvitmm
Bisk. sög. I. 100 og 2:52. 2j 1. 277. ;l) I. 811.