Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (162,9 KB)
HQ PDF (411,4 KB)
JPG (366,1 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


eina, nokkuð tvíræða, úr Guðmundar sögu góða Hólabisk-
ups,1) „at svá seni hann (a: Gunnlaugr múnkr á I>ingeyruni)
hafði diktat novara historiam sancti Ambrosii, fór hann norðr
til Hóla þann tíma, sem biskup var heima, gekk fram í kór
naista kveld fyrir Festum Ambrosii,2) ok hefr upp at úspurð-
um biskupinum þat nýja dikt, er hann hafði saman borit;
en er þat kemr fyrir herra Guðmund biskup, gengr hann
f'ram í kór ok fyrirbýðr honum undir forboðs pínu at leiða
inn nokkura nýjung orlofslausa í sína kirkju; segir miklu
Jofligra ok kirkjunni makligra þat kompón, er samdi blezaðr
faðir Gregorius páfi í Ronia. Lætr bróðir Gunniaugr þá niðr
falla ok fekk fyrir dirfð heyriligan kinnroða".
Af því þetta, sem Gunnlaugur „hóf upp" i dómkirkjunni,
ér af biskupnum borib saman við „kompón" Gregors pái'a,
— en þar með áleit jeg að væri meintur hinn gregórianski
söngur, sem algengastur var í katólsku kirkjunni —, þá
gerði jeg ráð fyrir, að hjer hefði verið að ræða bæði ura
texta (novam historiam) og einnig um söng (kompón), sem
Gunnlaugur sjálfur hefði samið, og vildi jeg því láta þetta.
styðja þá ætlun mína, að íærðir menn hjá oss hali mjög
snemma á öldum fengizt við að seraja lög. En prófessor
Finnur Jónsson er þeirrar skoðunar, að hjer sje eingöngu
um texta að ræða, sem Gunnlaugur haii samið og síðan
lesið hátt og snjallt í kirkjunni, því „kompón" og að „kom-
pónera" og að „bera saman" og að „dikta" sje i fornum
bókum allt haft um það að semja sögur og kvæði og þess
konar, en um lagsmíði muni bjer tæplega vera að tala.
Þess er mjög víða getið í fornsögum vorum, að forfeður
vorir hafi haft góð og mikil hljóð, og að skáldin haíi opt
og tíðum skemmt með því að kveða við raust kvæði sin
og annara, bæði í heimahúsum og á samkomum annars-
staðar; en að kveða þýðir í fornu máli opt hið sama og
að syngja. Ávallt er margt manna var saman komið, heíiir
kveðskapur verið hafður til skemmtunar mönnum. Sýndu
sumir töluverða list í kveðskap sínum, og tóku öðrum fram
') Bisk. sög. II. 77. 2) 4-. april.