Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (163,8 KB)
HQ PDF (413,8 KB)
JPG (369,8 KB)
TXT (2,0 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


LOg, skrifuð upp eplir ýmsum. 581
Benedikt Jónsson,
bóndi á Auðnum i Laxárdal i Pingeyjarsýslu, er sá maöur,
sem einna mest hefur bjálpað mjer við söfnun þjóðlaganna
og einna rikuglegastan skerf hefur lagt i safn þetta;
hann er mjög vel menntaður maður og söngfróður vel.
Kynntist jeg honum ekki fyr en 1898; en bæði á þvi ári og
árinu á eptir safnaði hann og sendi mjer yfir 100 lög, þar
af nálægt 60 rimnalög, — hitt lög við kvæði og sálmalög;
fylgdu lögum þessum rækilegar athugasemdir, eptir því sem
tök voru á. Meginatriði þessara athugasemda og hugleiðinga
hans tek jeg bjer upp með hans eigin orðum; og get jeg
það því fremur, sem jeg i öllum aðalatriðum er á sama
máli og hann.
Um sálmalögin („gömlu lögin") er hann fjölorðastur;
segir hann að þau hafi viða verið sungin þar í sýslunni
fram yfir 1870 og jafnvel töluvert lengur á stöku stað. Eins
og eðlilegt er, og eins og víðar hefur átt sjer stað, hafa
gömlu lögin haldið sjer lengst við Passiusálmana, og þar
næst við kvöldsálmana i gömlu sálmabókinni. Pað voru þar
sem annarsstaðar Bessastaða-menn, sem hjeldu þehn og
öðrum göndum lögum lengst og bezt við; með þeim dóu
þau út viðast hvar. Og þegar nýi söngurinn svo kallaði
kom og óð eins og alda yfir landið um og fyrir 1870, fóru
gömlu lögin að þykja lítils nýt, og er þvi næstum ótrúlegt
á hve skömmum tima þau hafa gleymzt og hve eriitt er nú
orðið að ná þeim í rjettri mynd; því þegar lærðu mennirnir
hættu að kunna þau og hafa eptirlæti á þeim, og þau fóru
að verða eign alþýðunnar einnar, var þeim ótrúlega mikið
rugiað saman og úr sumum þeirra voru gjörðar hinar mestu
lagleysur. Pað má telja vist að gamli söngurinn hafi strax
tekið að aflagast og versna, þegar hætt var við grallara-
sönginn og hinar nótnalausu sálmabækur komu í stað grall-
arans. En bæði prestar og aðrir þeir, er i Bessastaðaskóla
höfðu gengið, sungu eptir nokkurn vegin föstum reglum, og
hindruðu það að gamli söngurinn aflagaðist til muna.