Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (165,9 KB)
HQ PDF (419,5 KB)
JPG (376,7 KB)
TXT (2,2 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


og það með í'ernt slag, að viðlögum, bragarháttum, skáldskap
og efni. Fyrst eru lögin allsháttar, innlend og útlend, þó
flestöll alkunnug, og í þann máta innlend orðin; samt er ei
hvert kvæði út i loptið gjört undir þvi og því viðlagi, heldur
með ásetningi valdir tónarnir, hver til sins efnis, svo sem:
lystug lög, það er hóflega fljót og fallega breytin að
hækkun og lækkun, til lystugs efnis; dimm og torveld
lög til sorglegrar ræðu; jöfn og hæg til sjálfráðrar al-
vöru, hver ei mjtíg stjórnast af' hryggð eða gleði; ójöfn og
ákefðarsöm til melankóliskrar tölu; ogloksins skemmtin
1 ö g en þó breytileg til kýmilegs efnis, og þar sem blandast
gaman og alvara; er þetta jafnan aðgætandi, þegar menn
kveða, og vegna þess er með öðru ein útheimt algjöriegs
skálds, að góður smekkur í list og kunnáttu sönglistarinnar
sje sameinaður skáldlegu andriki; slikt heí'ur gjört hið ágæta
skáld Hallgrímur í sálmum sínum, og víða er þaö auðsjáan-
lega aðgætt í vorum messusöngum. Nú eru þvílíkar rök-
semdir til þess, aö bæði hjer i kverinu, sem annarsstaðar
víða, brúkast stundum að sakleysu rímna- og kvæðalög við
sálma, eins og sálmalög við rímur og kvæði, nefnilega, að
nauðsyn ber þar til vegna efnisins". Fieiri minnast á ver-
aldleg lög i landinu um þær mundir. I handriti einu frá
því um eða fyrir 1700, er heitir Melodia og si&ar vevður
minnzt á í saf'ni þessu, eru yíir 20 lög við vísur mjög ver-
aldlegs efnis, vikivakavisur og þesskonar. Magnús Stephen-
sen getur uni það, að eptir niiðja 18. öld hafi i landinu
fjöfgað lögum við gaman- og gleðisöngva, að útlendra þjóða
hætti, og sjeu þau líflegri og sönglegri en hin f'yrri ósöng-
legu rimnalög; og á öðrum stað tekur hann beinlínis fram,
að inn í landið hali flutzt f'alleg, verzleg útlend lög, en þeim
hali ekki verið vel tekið af alþýðunni, og breiðisl þau því
seinna út en æskilegt væri. Magnús var því mjög hlynntur,
að glaðværðarlögum fjtílgaði í landinu, og þess vegna bæði
orkti hann margt sjálfur og gaf út eptir aðra kvæði með
nýjuin bragarháttum, og átti það að vera til að bæta söng-
smekk íslendinga. Pegar hann gaf þessi kvæði út i Vina-
gleðinni 1707, segist hann í formálanum haf'a verið að hugsa