Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (170,4 KB)
HQ PDF (419,9 KB)
JPG (368,6 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila







þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


48 Inngangur.
þeirrar myndbreytingar; má sumstaöar auðveldlega sjáskyld-
leikann á milli „gömlu laganna" og þeirra laga, sem þau eru
upprunalega kömin af, og er opt hægra að sjá þann skyld-
leika á nótunum en að heyra hann, þar eð lögin eptir breyt-
inguna eru opt og tíðum komin í allt aðra tóntegund og
ólíka; en aptur verður á mörgum stöðum mjög svo litill eða
alls enginn skyldleiki sjeður eða heyrður, og er lagið orðið
algjört annað.
]?að sem einna mest skemmdi gamla sónginn bæði á
18. öld og fyrri hluta 19. aldar og gjörði hann opt svo
ákaflega óáheyrilegan, var það, hve taktlaust var sungið,
og hve illa menn urðú samferða í söngnum, þar sem sumir
forsöngvararnir virtust láta sjer mjög annt um það, að vera
byrjaðir á einni hendingunni áður en þeir, sem með honum
sungu, væru búnir með næstu hendingu á undan, svo að
al'drei yrði hlje eða þögn, og er það einmitt þetta, sem
Magnús Stepheusen hefur í huganum, er hann segir'i for-
málanum fyrir sálmabókinni 1801, að það komi því miðnr
fyrir, „að hver gauli í belg og keppist máta- og aðgreining-
arlaust, sumir að gripa hver fram fyrir annan, og sumir að
draga seiminn hver öðrum lengur". Einnig finnur hann á
sama stað mjög að því, hvað mönnum sje gjarnt að syngja
allt of sterkt, þar sem „æðarnar verði upp blásnar á höfði
og öllu andliti af ofsanum".
En það má vissulega einnig gera of mikið að þvi, að
lasta gamla sönginn. Hann var, eins og gefur að skilja,
mjög misjafn, eptir því, hvernig söngmennirnir voru, alveg
eins og söngurinn nú á dögum, bæði í kirkju og utan kirkju.
Sumstaðar var hann mjög ófagur, eins og minnzt hefur verið
á; en aptur á móti annarsstaðar fór hann vel og skipulega
fram, þar sem forsöngvari, prestur og aðrir atkvæðanienn
safnaðarins voru smekkmenn i söng. Pótt jeg sje fæddur
eptir miðja 19. öld, hef jeg heyrt töluvert miki.ð af gömlum
söng í ýmsum hlutum landsins og get þvi vottað það af eigin
reynslu, að jeg hef heyrt gömlu lögin sannarlega vel sungin,
með föstum tákt og góðu skipulagi, þótt jeg hafi einnig
heyrt hið mótsetta. Slíkt hið sama hafa sagt mjer margir