Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (178,6 KB)
HQ PDF (425,3 KB)
JPG (366,0 KB)
TXT (2,0 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


Superius; þar af seinna Sopran), og að syngja þannig með
þremur röddum er að líkindum það, sem i Biskupasögun-
um er kallað „að tripla". — í>essi diskant-söngur síra Eras-
musar náði hjer engri fótfestu, og þvi siður „tripl"-söngur,
— yfir höfuð að tala ekkert, þótt reynt væri, nema kvint-
söngurinn.
3?ess er áður getið, að flest tvisöngslög vor frá fyrri
öldum, þau sem í handritum finnast, — en þau eru því
miður ekki mjög mörg —, sjeu i hinni dórisku tóntegund;
en flest tvísöngslög vor frá 19. öld (og 18. öld) eru i hinni
lýdisku tóntegund, (í f án þess aðhafa nokkurt þ), enda er sú
tóntegund mjög almenn í íslenzkum þjóðlögum; og það er sú
tóntegund, að dómi tvísöngsmannanna á 19. öldinni, sem lang-
hezt átti við tvisöng; þar var litla tónbilið h—c kvintfyrir ofan
hitt litla tónbilið í tónstiganum, e—f. Þar sem dr. Hammerich
minnist á það atriði, hversu almenn hin lýdiska tóntegund sje
í islenzkum þjóðlögum, segir hann: „En það er spurning, sem
ekki verður svarað að sinni, hvortþessa tóntegund ber aðskoða
hjer sem leifar frá kirkjutóntegundum miðaldanna, eða hvort
vjer höfum hjer fyrir oss upprunalegan, islenzkan (eða norsk-
an?) tónstiga, sem heyrir þjóðinni til, og hefur heyrt henni
til áður en hún varð fyrir áhrifum utan að."1) fessari
spurningu ætla jeg heldur ekki að svara, með þvi að hjer
vantar allar sannanir með og móti, en jeg hallast frekar
að hinu síðara, þar sem meiri eru líkurnar með því.
Hin lýdiska tóntegund er ólík öllum öðrum tónteg-
undum í þvi, að kvartinn i þeim tónstiga er ekki saman
settur af tveimur stórum tónbilum og einu litlu, heldur af
þremur stórum tónbilum, f—g, g—a, og a—li; þessi kvart
er ekki kallaður „hreinn" (eins og t. d. f—b), heldur stækk-
aður og er það tónbil mjög illa liðið i öllu lagsmiði, og
hefur lengi verið; var það þegar á miðöldunum á Frakk-
landi og Þýzkalandi kallað: Diabolus in musica.3) I
mörgum löndum hafa lögin hópum saman breytzt úr lýd-
') Studier o. s. v. bls. 9.
a) Sama rit bls. 11.
49*