Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (166,9 KB)
HQ PDF (415,6 KB)
JPG (368,7 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


sjér smátt og smátt til rúms, en Grallarinn og hinar göinkt
sálmabækur gengu smátt og smátt úr gildi. Pessi breyting
varð misfljótt í hinum ýmsu hlutum landsins, og sumstaðar
var Grallarinn notaður við söng, bæði í kirkjum og heimahús-
um fram undir miðja 19. öld. Pannig stendur í lýsingu Kálfholts-
sóknar 1857: „Hjer er aldrei sungið annað en gamli Grall-
arinn i kirkjum og heimahúsum á helgidögum." Dr. Jón
Porkelsson yngri segir (Sunnanfara II. 6), að i Skaptafells-
sýslu, þar sem hann ólst upþ, hafi Grallarinn verið liafður
til söngs í kirkjum og heimahúsum fram á hans daga, (þ. e.
fram á milli 1860 og 1870), og segist hann opt hafa heyrt
sungið á hann í æsku sinni hjá Ragnhildi dóttur Gisla
klausturhaldara á Geirlandi á Siðu, og hjelt Ragnhildur þeim
hætti þar til hún andaðist, 186G; var Jón þá 7 vetra. En
hinn síðasti prestur á íslandi, er haft haii Grallarann við
messugjörð, segir Jón að muni hafa verið sira Skúli Gísla-
son á Breiðabólstað (+ 1888). Segja kunnugir menn, að
jafnan haíi hann á Hvítasunnu látið syngja á Grallarann í
Teigskirkju, meðan Páll í Árkvörn lifði, og söng Páll jafn-
an fyrir.
En þótt Grallarinn gengi hvað af hverju úr gildi eplir
1800, bjelzt þó Grallarasöngurinn eða gömlu lögin við
óbreytt víðast hvar langt fram yíir miðja öldina; og tölu-
vert var það misjafnt, hve snemma gömlu lögin fjellu úr
gildi og hinn nýi, endurbætti kirkjusöngur kom i staðinn, —
sumstaðar um og eptir 1860 eða jafnvel fyr, en sumstaðar
ekki fyr en á hinum síðustu áratugum aldarinnar, og —
þótt ótrúlegt sje — sumstaðar ekki fyr en nú á 20. öld-
inni! 3?að er ótrúlegt, en þó áreiðanlega satt, að gömlu
lögin eru sungin enn í dag (1903) að minnsta kosti í
einni kirkju á íslandi; og þá má óhætt fullyrða, að i þeirri
sveit eða sókn sjeu gömlu lögin einnig sungin i heimahús-
um, að minnsta kosti sumstaðar. Presturinn í Sauðlauksdal,
sira Porvaldur Jakobsson, skrifar mjer 3. april 1903 meðal
annars: „Forsöngvarinn minn gamli í Breiðuvikursókn —
yzt á þessum kjálka — hefur alla sina forsöngvaratíð byrjað
gömlu lögin, og syngur voðalega sterkt. En nú er hver síð-