Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (184,3 KB)
HQ PDF (433,6 KB)
JPG (367,5 KB)
TXT (2,1 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


<>8 Inngangur.
sænskur ferðamaður,1) sá fiðlu hjer á landi 1775 og lýsir.
hann henni mjög ógreinilega. Magnús gamli Stephensen
lýsir henni einnig og ekkert glæsilega og telur hana þá
orðna fremur sjaldgæfa. Hann segir að hún sje optast svo
úr garði gjör, að tvinnaður hrosshársstrengur sje strengdui'
yfir aflangan, holan trjekassa, og svo sje leikið á þetta verk-
færi með hrosshársboga; en ekki vilja núlifandi menn kann-
ast við að þessi lýsing sje alls kostar rjett; segjast þeir ekki
vita til að fiðlur hafi nokkurn tima verið með hrosshárs-
strengjum heldur m'eð vírstrengjum. En þrátt fy'rir það
getur vel verið að fiðlurnar á 18. öldinni hafi verið með
fínum, samantvinnuðum hrosshársstrengjum, ef ekki var
annars kostur.
í'egar kom fram á 19. öldina, fóru liðlur að verða mjög
sjaldgæfar, og er þeirra mjög óvíða getið í sóknalýsingunum
um 1840; þó er þeirra getið á stöku stað; eru líkindi til
þess að þá hafi langspilin verið búin að ryðja þeim að
niestu úr vegi. Gísli Konráðsson minnist þannig á hinn
orðlagða Fiðlu-Björn: „Björn hjet maðui' skagíirzkur og
kallaður Fiðlu-Björn fyrir því, að hann ljek manna bezt á
liðlu; lagði hann það eitt fyrir sig og fór um hjeruð með
iþrótt þá, og hjelt sjer uppi við það; en það var forn trúa,
að álfar og ýmsar vættir sæktu þar mjög aö, er fiðla var
leikin". Á öðrum stað segir Gísli um Björn þennan: „Hann
kvað manna bezt á íiðlu, svo að ærin var iþrótt í". í Safni
til bragfræði íslenzkra rimna bls. 240 lýsir sira Helgi Sig-
urðsson á Melum fiðlu á þessa leið, þar sem hann minnist
á fiðlulag, er hjer verður síðar nefnt: „Fiðlur voru vanalega
styttri og viðari en langspil, en höfðu ekkert bogið útskot
eins og þau í víðari endann. Pær höfðu tvo strengi, festa á
lyklum í annan endann, en á látúnsnöglum í hinn og nótna-
stokk undir strengjunum. Bogi með taglhársstreng fylgdi
með. Á strengina og bogastrenginn var borin myrra, þegar
spilað var.á fiðluna. Á hana voru spiluö flest íslenzk lög, eptir
því sem þau þá voru höfð.. Fiðlur þessar sá jeg i ungdæmi
') Erkibiékup frá UppsOlum; gal' úl ferðasögu 1777.