Leita | Ítarleit | Titlar
Bók

Íslenzk þjóðlög


Höfundur:
Bjarni Þorsteinsson 1861-1938

Útgefandi:
S.L. Møller, 1906

í Gegni Textaleit

998 blaðsíður




Skrár
PDF (175,9 KB)
HQ PDF (430,9 KB)
JPG (376,5 KB)
TXT (2,2 KB)

Deila


Senda á Facebook Senda á Facebook
Senda á Twitter Senda á Twitter
Senda sem tölvupóst Senda sem tölvupóst





þú þarft að vera með Adobe Reader Plugin til að skoða þessa síðu.

get Adobe Reader


irnir upp yfir gáflröndina, sem var töluvert hærri en botninn,
og svo skáhallt upp í eí'ri enda trjenaglanna við hinn gaflinn
og gegn um götin á endum þeirra; mátti svo hérða á strengj-
unum og „stemma" þá svo sem æskilegt þótti með þvi að
snúa trjenöglunum og láta strengina vefjast utan um þá um
leið. Með fiðlunni fyfgdi ofurlítil, útskorin, þunn smáfjöl, ná-
lægt 14 cm. á lengd og 4—5 cm. á breidd; var henni þrengt
á rönd undir báða strengina, svo nálægt mjórri enda liðl-
unnar, að strengirnir bjeldu íjölinni í'astri; við þetta styttist
töluvert sá hluti strengjanna, er hljóð gel'ur, þegar spilað er,
og þá hækka einnig tónarnir. Strengirnir voru venjulegast
úr látúnsvir, en stundum úr stáli og stundum úr silfri, og
bafðir svo grannir, sein unnt var. Þíi f'ylgdi liðlunni einnig
taglhársbogi líkur fíólinboga, og var leikið á strengina með
honum. Myrra var borin bæði á strengina en einkum á
bogann við og við þegar spilað var. Strengirnir voru báðir
stemmdir eins og svo hátt sem menn treystu þeim til að
þola. — Fiðlan snýr þannig fyrir þehn, sem spilar á hana.
að breiðari endinn er til vinstri handar en fj'ölin litla og
mjórri endi hljóðfærisins snýr til hægri. Bogann hefur
maður í hægri hendi, og dregur hann ýmist yíir annan
strenginn eða 'báða, vínstra megin við litlu fjölina (sem opt
var kölluð „bretti"). Vinstri handar fingurnir gefa nóturnar
þannig, að hendin er hálfkreppt á milli botnsins á fiðlunni
(liðludekksins) og þess strengsins, seni nær manni er, og
veit handarbakið niður. 3?ví næst lætur sá, er spilar, röð
f'remstu kjúku þumallingurs styðjast upp I strenginn, en
snertir strenginn með hinum fjórum fingrununi þannig, að
kúlur naglanna slái strenginn á víxl eptir því, sem lagið
heimtar; sumir brúkuðu og kjúkuflötinn ofan við neglurnar
til þess að geí'a tónana. Opt kemur f'yrir, að sá, er spilar,
þarf að færa þumallingurs röðina til á strengnurn, ef' lagið
gengur yfir mörg tónbil. Venjulegast var íiðlan látin standa
á borði, þegar spilað var, og stóð þá opt sá, er spilaði, en
gat einnig setið. Sumir íiðluleikarar ljetu fjöl (rúmfjöl eða
annað) yfir knje sjer, þar sem þeir sátu, settu fiðluna þar á
og spiluðu síðan. Tveir strengir voru á hverri íiðlu, og