loading/hle�
(126) Blaðsíða 120 (126) Blaðsíða 120
þar. Keldur og Vellir eru þeir bæir í ofanverðu Rangárþingi sem hafa legið best við samgöngum og veitt höfðingjum í valdasókn ýmis færi á að beita sér. Ormur Jónsson Breiðbælingur átti Velli þegar hann féll frá árið 1218. Klængur, eldri sonur þeirra Hallveigar Ormsdóttur og Bjöms Þorvaldssonar, ólst upp í Borgarfirði en fluttist þaðan í Rangárþing árið 1232 og settist að á Völlum sem hann hefur vafalítið fengið í arf. Klængur hafði um sig sveit manna og mun hafa ætlað sér mikinn hlut. Hann átti þess væntanlega ekki síður kost að setjast að í Dal, á Breiðabólstað eða á Leimbakka. Árið 1253 átti Þórður Andréasson bú á Völlum og ætlaði sér ekki síður mikinn hlut.1 2 Vellir virðast þannig hafa verið ákjósanlegt setur fyrir unga og framsækna höfðingja á Sturlungaöld. Sæmundur fróði átti Guðrúnu Kolbeinsdóttur, sem var þriðji maður frá Valla Brandi, ættföður Vallverja, og hefur mönnum dottið í hug að Sæmundur hafi fengið Velli með henni og Ormur fengið þá í arf eftir föður sinn.: En Guðrún átti bróður, Flosa, sem var langafi Flosa Bjamasonar goðorðsmanns og er líklegt að bærinn hafi haldist í eigu þessa ættleggs. Samkvæmt máldaganum frá [1270] skyldi bóndi á Völlum greiða til Odda sem bendir til að Oddaverjar hafi ekki haft bú á Völlum fyrr 1190 (samanber bls. 89). Flosi Bjarnason átti Baugsstaði, eins og áður er getið, og kann að hafa flust þangað en selt Ormi Velli. Um þetta er þó engar heimildir að hafa. Verður að gera ráð fyrir að þeir Bjami og Flosi sonur hans hafi verið á Völlum, í Skarði eða einhverju öðm stórbýli á Landi í grennd við vöðin hjá Ámesi og Nautavað og Hrosshyl. Bjami faðir Flosa var tengdasonur Jörundar Gunnarssonar á Keldum. Til þess að verða Vallverjum og Keldnamönnum leikseigari urðu Oddaverjar að beita sér sérstaklega, færa sér í nyt samgöngur og legu Odda og það er einmitt það sem þeir virðast hafa gert. I fyrsta lagi reistu þeir glæsikirkju í Odda og fóm á undan öðrum í kirkjuhaldi að því er virðist. Þeir helguðu kirkjuna Nikulási, gáfu honum staðinn, sem hefur væntanlega verið snjallt til að laða að fólk, og á messudegi hans, 6. desember, héldu þeir veislu. I öðru lagi löðuðu þeir þingreiðarmenn heim til sín að loknu þingi og héldu veislu á Seljumannamessu, vígsludegi kirkjunnar. Með þessu móti gátu þeir líklega sett undir þann leka að þingreiðarmenn, sem þeim fannst akkur í, fæm um Ámes eða þar fyrir ofan á leið sinni af alþingi. í þriðja lagi gátu Oddaverjar búið í haginn fyrir ferðamenn eftir föngum með ferjuhaldi og góðum beina í Odda. Keldnamenn og Vallverjar gátu auðvitað gert eitthvað svipað, beitt krók á móti bragði, en um það er allt ókunnugt. Staða Oddaverja var betri að því leyti að Oddi var nær sjó og þar með hafskipahöfnum og verstöðvum. Höfnin í Rangá var kannski aldrei mikilvæg en leið manna sem ætluðu til Eyra eða til verstöðvanna á Suðumesjum og Innnesjum hefur einkum legið um Odda. Eyrar hafa orðið æ mikilvægari á 12. öld og fiskveiðar líka og Oddaverjar vom í betri aðstöðu en Vallverjar til að fylgjast með fiskveiðum og verstöðvum á söndunum og úti í Eyjum. Á hinn bóginn hefur helgi Þorláks biskups og messudagar hans í Skálholti valdið auknum straumi ferðamanna til Skálholts og hafa þeir væntanlega farið um 1. Stu I, bls. 271, 358. 501. 2. ÍF I, bls. 364-6. 120
(1) Band
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Kápa
(6) Kápa
(7) Blaðsíða 1
(8) Blaðsíða 2
(9) Blaðsíða 3
(10) Blaðsíða 4
(11) Blaðsíða 5
(12) Blaðsíða 6
(13) Blaðsíða 7
(14) Blaðsíða 8
(15) Blaðsíða 9
(16) Blaðsíða 10
(17) Blaðsíða 11
(18) Blaðsíða 12
(19) Blaðsíða 13
(20) Blaðsíða 14
(21) Blaðsíða 15
(22) Blaðsíða 16
(23) Blaðsíða 17
(24) Blaðsíða 18
(25) Blaðsíða 19
(26) Blaðsíða 20
(27) Blaðsíða 21
(28) Blaðsíða 22
(29) Blaðsíða 23
(30) Blaðsíða 24
(31) Blaðsíða 25
(32) Blaðsíða 26
(33) Blaðsíða 27
(34) Blaðsíða 28
(35) Blaðsíða 29
(36) Blaðsíða 30
(37) Blaðsíða 31
(38) Blaðsíða 32
(39) Blaðsíða 33
(40) Blaðsíða 34
(41) Blaðsíða 35
(42) Blaðsíða 36
(43) Blaðsíða 37
(44) Blaðsíða 38
(45) Blaðsíða 39
(46) Blaðsíða 40
(47) Blaðsíða 41
(48) Blaðsíða 42
(49) Blaðsíða 43
(50) Blaðsíða 44
(51) Blaðsíða 45
(52) Blaðsíða 46
(53) Blaðsíða 47
(54) Blaðsíða 48
(55) Blaðsíða 49
(56) Blaðsíða 50
(57) Blaðsíða 51
(58) Blaðsíða 52
(59) Blaðsíða 53
(60) Blaðsíða 54
(61) Blaðsíða 55
(62) Blaðsíða 56
(63) Blaðsíða 57
(64) Blaðsíða 58
(65) Blaðsíða 59
(66) Blaðsíða 60
(67) Blaðsíða 61
(68) Blaðsíða 62
(69) Blaðsíða 63
(70) Blaðsíða 64
(71) Blaðsíða 65
(72) Blaðsíða 66
(73) Blaðsíða 67
(74) Blaðsíða 68
(75) Blaðsíða 69
(76) Blaðsíða 70
(77) Blaðsíða 71
(78) Blaðsíða 72
(79) Blaðsíða 73
(80) Blaðsíða 74
(81) Blaðsíða 75
(82) Blaðsíða 76
(83) Blaðsíða 77
(84) Blaðsíða 78
(85) Blaðsíða 79
(86) Blaðsíða 80
(87) Blaðsíða 81
(88) Blaðsíða 82
(89) Blaðsíða 83
(90) Blaðsíða 84
(91) Blaðsíða 85
(92) Blaðsíða 86
(93) Blaðsíða 87
(94) Blaðsíða 88
(95) Blaðsíða 89
(96) Blaðsíða 90
(97) Blaðsíða 91
(98) Blaðsíða 92
(99) Blaðsíða 93
(100) Blaðsíða 94
(101) Blaðsíða 95
(102) Blaðsíða 96
(103) Blaðsíða 97
(104) Blaðsíða 98
(105) Blaðsíða 99
(106) Blaðsíða 100
(107) Blaðsíða 101
(108) Blaðsíða 102
(109) Blaðsíða 103
(110) Blaðsíða 104
(111) Blaðsíða 105
(112) Blaðsíða 106
(113) Blaðsíða 107
(114) Blaðsíða 108
(115) Blaðsíða 109
(116) Blaðsíða 110
(117) Blaðsíða 111
(118) Blaðsíða 112
(119) Blaðsíða 113
(120) Blaðsíða 114
(121) Blaðsíða 115
(122) Blaðsíða 116
(123) Blaðsíða 117
(124) Blaðsíða 118
(125) Blaðsíða 119
(126) Blaðsíða 120
(127) Blaðsíða 121
(128) Blaðsíða 122
(129) Blaðsíða 123
(130) Blaðsíða 124
(131) Blaðsíða 125
(132) Blaðsíða 126
(133) Blaðsíða 127
(134) Blaðsíða 128
(135) Blaðsíða 129
(136) Blaðsíða 130
(137) Blaðsíða 131
(138) Blaðsíða 132
(139) Blaðsíða 133
(140) Blaðsíða 134
(141) Blaðsíða 135
(142) Blaðsíða 136
(143) Blaðsíða 137
(144) Blaðsíða 138
(145) Blaðsíða 139
(146) Blaðsíða 140
(147) Blaðsíða 141
(148) Blaðsíða 142
(149) Blaðsíða 143
(150) Blaðsíða 144
(151) Blaðsíða 145
(152) Blaðsíða 146
(153) Blaðsíða 147
(154) Blaðsíða 148
(155) Blaðsíða 149
(156) Blaðsíða 150
(157) Blaðsíða 151
(158) Blaðsíða 152
(159) Blaðsíða 153
(160) Blaðsíða 154
(161) Blaðsíða 155
(162) Blaðsíða 156
(163) Blaðsíða 157
(164) Blaðsíða 158
(165) Blaðsíða 159
(166) Blaðsíða 160
(167) Blaðsíða 161
(168) Blaðsíða 162
(169) Blaðsíða 163
(170) Blaðsíða 164
(171) Blaðsíða 165
(172) Blaðsíða 166
(173) Blaðsíða [1]
(174) Blaðsíða [2]
(175) Kápa
(176) Kápa
(177) Saurblað
(178) Saurblað
(179) Band
(180) Band
(181) Kjölur
(182) Framsnið
(183) Kvarði
(184) Litaspjald


Gamlar götur og goðavald

Ár
1989
Tungumál
Íslenska
Blaðsíður
180