![loading/hleð](/images/loadingkey.gif)
(34) Blaðsíða 2
belyse Magnetens Skala, maatte en saerskilt Theodolit an-
vendes til Bestemmelse af Azimut. Theodoliten opstilledes
i 1876 paa sit eget Stativ med sin Kikkert i samme Hojde
som Magneten og saa user denne som rauligt. Da dette
voldte meget Bryderi, lod jeg forfaerdige paa Hortens me-
kaniske Verksted et Underlag af Messing, der kunde kegges
paa Magnetometret og faestes til dette ved Hjmlp af de
sannne Indretuinger, som anvendtes ved Deflektionsstangens .
Befaestigelse. Paa den ene Side af dette Underlag an-
bragtes Theodoliten, med Fodskruerne i smaa dertil af-
passede Huller, og paa den anden Side en Modvajgt af
Bly. Det var med denne Indretniug altid let at faa se
og kunne indstille Magnetskalaens Midtstreg paa Tlieodo-
litens Yertikalfilament. Observationerne udfprtes i llegelen
paa fplgende Maade-:
Ophamgningstraadens Torsion oplnevedes. Theodoliten
nivelleredes, og indstilledes med Filamentet paa Skalaens
Midtstreg i Magneten. hvorefter Tbeodolitens Nonier af-
laestes (Magn. I).
Tbeodoliten drejedes, saaledes at dens Kikkert pegede
lidt vestenlor Solen, i Solcentrets Hojde. og fastklemtes.
Tidspunkterne for Overgangen af forangaaende og efter-
fplgende Rand af Solen over Vertikalfilamentet notefedes
efter Kronometer. Denne Iagttagelse gjordes enten med
Blsendglas foran Okularet eller ved at projicere Solens og
Filamentets Billede paa en livid Skjserm. I mange Til-
ftelde var der to Iagttagere. af hvilke den ene observerede
Solrandenes Passage og raabte “Nu” i det 0jeblik, de
tangerede Filamentet. medens den anden observerede og
noterede tilsvarende 0jeblikke efter Kronometret. Nonierne
aflsestes.
Kikkerten lagdes om gjennem Zenit (Nadir), drejedes
180° om Vertikalaxen og begge Solrandes Passage obser-
veredes i denne Stilling efter Kronometret, ligesom Noni-
erne aflsestes.
Magneten omlagdes, idet den drejedes 180° om sin
Lamgdeaxe, og Filamentet i Tbeodolitkikkerten indstilledes
atter paa Magnetskalaens Midtstreg, og Nonierne afhestes.
(Magn. II).
Naar Omstamdigbederne tillod det, observeredes atter
Magneten i Stillingen I. Stundom blev den omlagt Here
Gange.
Ligesaa flyttedes, ved saadanne Lejligheder, Tbeodo-
liten ved den folgende Sats saaledes, at Fodskruerne kom
liver i andre Huller, livorved dens Cirkels Nulpunkt for-
andredes 120°. Det viste sig imidlertid, at dens Delings-
fejl ikke var saa betydelige, at denne Yexling af Stilling
var nodvendig for at opnaa den forlangte Nojagtigbed af
c. 1 Minut.
I Here Tilfselde bestemtes Azimut af en Mire, til
hvilken Observationen af Magneten i begge Stillinger blev
knyttet.
Kronometrets Stand blev i de fleste Tilfaelde be-
stemt ved Solbojder tagne med Sextant paa Observations-
liaving only a concave mirror by which to illuminate the
scale of the magnet, the azimuth bad to be determined
with a separate theodolite. In 1876, the theodolite was
mounted on its own stand, with the telescope facing the magnet,
and as near it as possible. This, however, proving exces-
sively troublesome, I procured from the Horten Mechanical
Works a brass support, which, when placed upon the
magnetometer, could be attached in the manner adopted for
fixing the deflection-rod. On one side of this brass support
was mounted the theodolite, with the" foot-screws fitting
into boles made for the purpose, the other side being given
a counterpoise of lead. With this arrangement, the scale
of the magnet could be easily sighted, and the middle
division bisected by the .vertical wire of the theodolite.
The observations were generally taken as follows: —
The torsion of the suspension thread having been
first removed, the theodolite was levelled, and the wire
made to bisect the middle division of the scale of the
magnet, after which the verniers of the theodolite were
read off (Magn. I). The theodolite was then moved in
azimuth and altitude till its teloscope pointed a little to
the west of the sun, at the altitude of the sun’s centre,
and clamped in that position. The times for the transit
of the preceding and following limbs of the sun across the
vertical wire, were noted by a chronometer. This obser-
vation was taken either with a coloured glass before the
eye-piece or by projecting the image of the sun and the
wire on a white screen. Frequently, there were two obser-
vers, in which case one observed the transit of the solar
limbs, calling out at the moment they were tangent to the
wire, while the other observed and noted the corresponding
readings of the chronometer. Then, after reading off the
verniers, the telescope was turned through the zenith
(nadir), moved 180" on its vertical axis, and the transits
of both solar limbs observed in that position by the chro-
nometer, the verniers being also read off. ,
The magnet was now inverted, being turned 180°
about its longitudinal axis, and the wire of the telescope
of the theodolite again made to bisect the middle division
of the scale of the magnet, after which the verniers were
read off (Magn. II).
Circumstances permitting, the magnet was again ob-
served in position I. Occasionally, it was inverted several
times.
Moreover, on such occasions the theodolite was so
moved previous to the following set of observations, that
the foot-screws should correspond with different boles, and
change ’the zero of its circle by 120°. Its errors of divi-
sion, however, did not prove so considerable as to render
imperative such change in position for attaining the desired
accuracy of about one minute.
In several cases, the azimuth of a mai'k was deter-
mined from the observations of the sun, and the observa-
tions of the magnet, in both positions, connected with the
direct observations of the mark.
As a rule, the error of the chronometer was found
from solar altitudes, taken with the sextant at the place
(1) Band
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Blaðsíða [1]
(6) Blaðsíða [2]
(7) Blaðsíða [3]
(8) Blaðsíða [4]
(9) Blaðsíða 1
(10) Blaðsíða 2
(11) Blaðsíða 3
(12) Blaðsíða 4
(13) Blaðsíða 5
(14) Blaðsíða 6
(15) Blaðsíða 7
(16) Blaðsíða 8
(17) Blaðsíða 9
(18) Blaðsíða 10
(19) Blaðsíða 11
(20) Blaðsíða 12
(21) Blaðsíða 13
(22) Blaðsíða 14
(23) Blaðsíða 15
(24) Blaðsíða 16
(25) Blaðsíða 17
(26) Blaðsíða 18
(27) Blaðsíða 19
(28) Blaðsíða 20
(29) Blaðsíða 21
(30) Blaðsíða 22
(31) Blaðsíða 23
(32) Blaðsíða 24
(33) Blaðsíða 1
(34) Blaðsíða 2
(35) Blaðsíða 3
(36) Blaðsíða 4
(37) Blaðsíða 5
(38) Blaðsíða 6
(39) Blaðsíða 7
(40) Blaðsíða 8
(41) Blaðsíða 9
(42) Blaðsíða 10
(43) Blaðsíða 11
(44) Blaðsíða 12
(45) Blaðsíða 13
(46) Blaðsíða 14
(47) Blaðsíða 15
(48) Blaðsíða 16
(49) Blaðsíða 17
(50) Blaðsíða 18
(51) Blaðsíða 19
(52) Blaðsíða 20
(53) Blaðsíða 21
(54) Blaðsíða 22
(55) Blaðsíða 23
(56) Blaðsíða 24
(57) Blaðsíða 25
(58) Blaðsíða 26
(59) Blaðsíða 27
(60) Blaðsíða 28
(61) Blaðsíða 29
(62) Blaðsíða 30
(63) Blaðsíða [1]
(64) Blaðsíða [2]
(65) Blaðsíða 1
(66) Blaðsíða 2
(67) Blaðsíða 3
(68) Blaðsíða 4
(69) Blaðsíða 5
(70) Blaðsíða 6
(71) Blaðsíða 7
(72) Blaðsíða 8
(73) Blaðsíða 9
(74) Blaðsíða 10
(75) Blaðsíða 11
(76) Blaðsíða 12
(77) Blaðsíða 13
(78) Blaðsíða 14
(79) Blaðsíða 15
(80) Blaðsíða 16
(81) Blaðsíða 17
(82) Blaðsíða 18
(83) Blaðsíða 19
(84) Blaðsíða 20
(85) Blaðsíða 21
(86) Blaðsíða 22
(87) Blaðsíða 23
(88) Blaðsíða 24
(89) Blaðsíða 25
(90) Blaðsíða 26
(91) Blaðsíða 27
(92) Blaðsíða 28
(93) Blaðsíða 29
(94) Blaðsíða 30
(95) Blaðsíða 31
(96) Blaðsíða 32
(97) Blaðsíða 33
(98) Blaðsíða 34
(99) Blaðsíða 35
(100) Blaðsíða 36
(101) Mynd
(102) Mynd
(103) Mynd
(104) Mynd
(105) Mynd
(106) Mynd
(107) Mynd
(108) Mynd
(109) Mynd
(110) Mynd
(111) Mynd
(112) Mynd
(113) Mynd
(114) Mynd
(115) Mynd
(116) Mynd
(117) Band
(118) Band
(119) Kjölur
(120) Framsnið
(121) Kvarði
(122) Litaspjald
(2) Band
(3) Saurblað
(4) Saurblað
(5) Blaðsíða [1]
(6) Blaðsíða [2]
(7) Blaðsíða [3]
(8) Blaðsíða [4]
(9) Blaðsíða 1
(10) Blaðsíða 2
(11) Blaðsíða 3
(12) Blaðsíða 4
(13) Blaðsíða 5
(14) Blaðsíða 6
(15) Blaðsíða 7
(16) Blaðsíða 8
(17) Blaðsíða 9
(18) Blaðsíða 10
(19) Blaðsíða 11
(20) Blaðsíða 12
(21) Blaðsíða 13
(22) Blaðsíða 14
(23) Blaðsíða 15
(24) Blaðsíða 16
(25) Blaðsíða 17
(26) Blaðsíða 18
(27) Blaðsíða 19
(28) Blaðsíða 20
(29) Blaðsíða 21
(30) Blaðsíða 22
(31) Blaðsíða 23
(32) Blaðsíða 24
(33) Blaðsíða 1
(34) Blaðsíða 2
(35) Blaðsíða 3
(36) Blaðsíða 4
(37) Blaðsíða 5
(38) Blaðsíða 6
(39) Blaðsíða 7
(40) Blaðsíða 8
(41) Blaðsíða 9
(42) Blaðsíða 10
(43) Blaðsíða 11
(44) Blaðsíða 12
(45) Blaðsíða 13
(46) Blaðsíða 14
(47) Blaðsíða 15
(48) Blaðsíða 16
(49) Blaðsíða 17
(50) Blaðsíða 18
(51) Blaðsíða 19
(52) Blaðsíða 20
(53) Blaðsíða 21
(54) Blaðsíða 22
(55) Blaðsíða 23
(56) Blaðsíða 24
(57) Blaðsíða 25
(58) Blaðsíða 26
(59) Blaðsíða 27
(60) Blaðsíða 28
(61) Blaðsíða 29
(62) Blaðsíða 30
(63) Blaðsíða [1]
(64) Blaðsíða [2]
(65) Blaðsíða 1
(66) Blaðsíða 2
(67) Blaðsíða 3
(68) Blaðsíða 4
(69) Blaðsíða 5
(70) Blaðsíða 6
(71) Blaðsíða 7
(72) Blaðsíða 8
(73) Blaðsíða 9
(74) Blaðsíða 10
(75) Blaðsíða 11
(76) Blaðsíða 12
(77) Blaðsíða 13
(78) Blaðsíða 14
(79) Blaðsíða 15
(80) Blaðsíða 16
(81) Blaðsíða 17
(82) Blaðsíða 18
(83) Blaðsíða 19
(84) Blaðsíða 20
(85) Blaðsíða 21
(86) Blaðsíða 22
(87) Blaðsíða 23
(88) Blaðsíða 24
(89) Blaðsíða 25
(90) Blaðsíða 26
(91) Blaðsíða 27
(92) Blaðsíða 28
(93) Blaðsíða 29
(94) Blaðsíða 30
(95) Blaðsíða 31
(96) Blaðsíða 32
(97) Blaðsíða 33
(98) Blaðsíða 34
(99) Blaðsíða 35
(100) Blaðsíða 36
(101) Mynd
(102) Mynd
(103) Mynd
(104) Mynd
(105) Mynd
(106) Mynd
(107) Mynd
(108) Mynd
(109) Mynd
(110) Mynd
(111) Mynd
(112) Mynd
(113) Mynd
(114) Mynd
(115) Mynd
(116) Mynd
(117) Band
(118) Band
(119) Kjölur
(120) Framsnið
(121) Kvarði
(122) Litaspjald