![loading/hleð](/images/loadingkey.gif)
(10) Page VI
FORMÁLI RITSTJÓRA
Haustið 1954 ákvað stjórn íslenzk-danska orðabókarsjóðsins að hefja undirbúning að útgáfu
þessarar bókar. Var þá þegar svo ráð fyrir gert, að eingöngu skyldi safnað orðum til þessa viðbætis úr
nýjum ritum, sem út hefðu komið, eftir að orðabók Sigfúsar Blöndals var lokið, og var samin um það
bráðabirgðaáætlun, hverjar bækur skyldu orðteknar í þessu skyni. Orðtakan var gerð í samvinnu við
Orðabók Háskólans, og lét hún í té orðasöfn úr nokkrum ritum frá þessu tímabili, sem orðtekin höfðu
verið á hennar vegum.
Árni Böðvarsson cand. mag. var ráðinn til að annast þessa orðtöku, og tók hann til starfa í janúar
1955. Hann vann að orðtökunni fram í febrúar 1958, þó ávallt samhliða öðrum störfum, og hafði þá
orðtekið meginið af þeim ritum, sem fyrirhugað var í upphafi.
Ritum þeim, sem orðtekin voru, má skipta í þrjá meginflokka, en þeir eru: 1) Fræðirit af marg-
víslegu tagi, kennslubækur og handbækur úr ýmsum fræðigreinum. 2) Bókmenntir í bundnu máli og
óbundnu, vitaskuld aðeins lítið úrval rita. 3) Rit almenns efnis, þar á meðal nokkur sýnishorn úr blöð-
um og tímaritum, svo og nokkrir stjórnmálaritlingar.
Við undirritaðir tókum síðan við þeim efnivið, sem Árni Böðvarsson hafði safnað, og bættum
við hann talsverðum orðaforða, einkum úr nýyrðasöfnum og sérfræðiritum. Halldór Halldórsson tók upp
úrval tækniorða úr Nýyrðum I—IV, prentuðum orðasöfnum um læknisfræðiheiti (GHLækn., VJMannsl.
o.fl.), svo og úr nokkrum fræðiritum í viðskiptafræði og hagfræði. Jakob Benediktsson fór yfir Tækni-
orðasafn Sigurðar Guðmundssonar og nokkrar orðaskrár í fræðiritum. Enn fremur var bætt við talsverð-
um orðaforða úr daglegu máli, bæði eftir prentuðum heimildum og óprentuðum. Þess skal getið, að orðtek-
in voru nokkru fleiri rit en talin eru í styttingaskránni hér á eftir. Úr sumum þeirra rita, sem þar eru
talin, voru aðeins orðteknir stuttir kaflar; úr einstaka ritum eru komin aðeins fáein orð, sem tekin voru
úr orðaskrám, er okkur höfðu borizt.
Frá upphafi var svo ráð fyrir gert, að orðtaka til þessa viðbætis skyldi aðeins gerð úr tiltölu-
lega þröngu úrvali rita og að tilgangurinn skyldi vera að safna algengustu orðum nútímamáls, sem
væru ekki í orðabók Blöndals, svo og verulegu sýnishorni af nýyrðasmíð síðustu ára. Reynt var því að
velja rit til orðtöku með svo fjölbreyttu efni sem kostur var á, enda þótt orðteknar bækur á hverju sviði
væru fáar. Enginn skyldi því ætla, að hér séu samankomin öll þau orð, sem ný eru á íslenzkum bókum,
síðan orðabók Blöndals kom út.
Ekki er það heldur svo, að öll þau orð, sem hér eru saman komin, hafi ekki komizt á bók fyrr en
eftir 1920. Fjöldi þessara orða er miklu eldri í íslenzku ritmáli. En annars vegar eru mörg orð, sem
standa í orðabók Blöndals, tilfærð hér í nýjum merkingum eða öðrum samböndum (og stendur þá ,,Tf.“
framan við þýðinguna), hins vegar eru hér mörg orð, sem til eru á bókum fyrir 1920, þó að þau hafi
ekki komizt í orðabók Blöndals.
Rétt er að taka fram, að í þessum viðbæti eru ekki tekin upp orð úr eldri ritum, sem ekki eru
í orðabók Blöndals, nema því að eins að þau hafi komið fyrir í þeim bókum, sem orðteknar voru við
undirbúning viðbætisins. Orðasöfn Orðabókar Háskólans úr eldri ritum hafa ekki verið borin saman við
orðabók Blöndals af þessu tilefni, enda hefði þá eðli þessa viðbætis orðið allt annað en ákveðið var.
Svipað á við um söfn Orðabókar Háskólans af orðum úr mæltu máli. Úr þeim hafa yfirleitt ekki
verið tekin staðbundin eða sjaldgæf orð; þaðan eru þó komin nokkur algeng orð, a. m. k. í tiltölulega
(1) Front Board
(2) Front Board
(3) Front Flyleaf
(4) Front Flyleaf
(5) Page I
(6) Page II
(7) Page III
(8) Page IV
(9) Page V
(10) Page VI
(11) Page VII
(12) Page VIII
(13) Page IX
(14) Page X
(15) Page XI
(16) Page XII
(17) Page 1
(18) Page 2
(19) Page 3
(20) Page 4
(21) Page 5
(22) Page 6
(23) Page 7
(24) Page 8
(25) Page 9
(26) Page 10
(27) Page 11
(28) Page 12
(29) Page 13
(30) Page 14
(31) Page 15
(32) Page 16
(33) Page 17
(34) Page 18
(35) Page 19
(36) Page 20
(37) Page 21
(38) Page 22
(39) Page 23
(40) Page 24
(41) Page 25
(42) Page 26
(43) Page 27
(44) Page 28
(45) Page 29
(46) Page 30
(47) Page 31
(48) Page 32
(49) Page 33
(50) Page 34
(51) Page 35
(52) Page 36
(53) Page 37
(54) Page 38
(55) Page 39
(56) Page 40
(57) Page 41
(58) Page 42
(59) Page 43
(60) Page 44
(61) Page 45
(62) Page 46
(63) Page 47
(64) Page 48
(65) Page 49
(66) Page 50
(67) Page 51
(68) Page 52
(69) Page 53
(70) Page 54
(71) Page 55
(72) Page 56
(73) Page 57
(74) Page 58
(75) Page 59
(76) Page 60
(77) Page 61
(78) Page 62
(79) Page 63
(80) Page 64
(81) Page 65
(82) Page 66
(83) Page 67
(84) Page 68
(85) Page 69
(86) Page 70
(87) Page 71
(88) Page 72
(89) Page 73
(90) Page 74
(91) Page 75
(92) Page 76
(93) Page 77
(94) Page 78
(95) Page 79
(96) Page 80
(97) Page 81
(98) Page 82
(99) Page 83
(100) Page 84
(101) Page 85
(102) Page 86
(103) Page 87
(104) Page 88
(105) Page 89
(106) Page 90
(107) Page 91
(108) Page 92
(109) Page 93
(110) Page 94
(111) Page 95
(112) Page 96
(113) Page 97
(114) Page 98
(115) Page 99
(116) Page 100
(117) Page 101
(118) Page 102
(119) Page 103
(120) Page 104
(121) Page 105
(122) Page 106
(123) Page 107
(124) Page 108
(125) Page 109
(126) Page 110
(127) Page 111
(128) Page 112
(129) Page 113
(130) Page 114
(131) Page 115
(132) Page 116
(133) Page 117
(134) Page 118
(135) Page 119
(136) Page 120
(137) Page 121
(138) Page 122
(139) Page 123
(140) Page 124
(141) Page 125
(142) Page 126
(143) Page 127
(144) Page 128
(145) Page 129
(146) Page 130
(147) Page 131
(148) Page 132
(149) Page 133
(150) Page 134
(151) Page 135
(152) Page 136
(153) Page 137
(154) Page 138
(155) Page 139
(156) Page 140
(157) Page 141
(158) Page 142
(159) Page 143
(160) Page 144
(161) Page 145
(162) Page 146
(163) Page 147
(164) Page 148
(165) Page 149
(166) Page 150
(167) Page 151
(168) Page 152
(169) Page 153
(170) Page 154
(171) Page 155
(172) Page 156
(173) Page 157
(174) Page 158
(175) Page 159
(176) Page 160
(177) Page 161
(178) Page 162
(179) Page 163
(180) Page 164
(181) Page 165
(182) Page 166
(183) Page 167
(184) Page 168
(185) Page 169
(186) Page 170
(187) Page 171
(188) Page 172
(189) Page 173
(190) Page 174
(191) Page 175
(192) Page 176
(193) Page 177
(194) Page 178
(195) Page 179
(196) Page 180
(197) Page 181
(198) Page 182
(199) Page 183
(200) Page 184
(201) Page 185
(202) Page 186
(203) Page 187
(204) Page 188
(205) Page 189
(206) Page 190
(207) Page 191
(208) Page 192
(209) Page 193
(210) Page 194
(211) Page 195
(212) Page 196
(213) Page 197
(214) Page 198
(215) Page 199
(216) Page 200
(217) Rear Flyleaf
(218) Rear Flyleaf
(219) Rear Board
(220) Rear Board
(221) Spine
(222) Fore Edge
(223) Scale
(224) Color Palette
(2) Front Board
(3) Front Flyleaf
(4) Front Flyleaf
(5) Page I
(6) Page II
(7) Page III
(8) Page IV
(9) Page V
(10) Page VI
(11) Page VII
(12) Page VIII
(13) Page IX
(14) Page X
(15) Page XI
(16) Page XII
(17) Page 1
(18) Page 2
(19) Page 3
(20) Page 4
(21) Page 5
(22) Page 6
(23) Page 7
(24) Page 8
(25) Page 9
(26) Page 10
(27) Page 11
(28) Page 12
(29) Page 13
(30) Page 14
(31) Page 15
(32) Page 16
(33) Page 17
(34) Page 18
(35) Page 19
(36) Page 20
(37) Page 21
(38) Page 22
(39) Page 23
(40) Page 24
(41) Page 25
(42) Page 26
(43) Page 27
(44) Page 28
(45) Page 29
(46) Page 30
(47) Page 31
(48) Page 32
(49) Page 33
(50) Page 34
(51) Page 35
(52) Page 36
(53) Page 37
(54) Page 38
(55) Page 39
(56) Page 40
(57) Page 41
(58) Page 42
(59) Page 43
(60) Page 44
(61) Page 45
(62) Page 46
(63) Page 47
(64) Page 48
(65) Page 49
(66) Page 50
(67) Page 51
(68) Page 52
(69) Page 53
(70) Page 54
(71) Page 55
(72) Page 56
(73) Page 57
(74) Page 58
(75) Page 59
(76) Page 60
(77) Page 61
(78) Page 62
(79) Page 63
(80) Page 64
(81) Page 65
(82) Page 66
(83) Page 67
(84) Page 68
(85) Page 69
(86) Page 70
(87) Page 71
(88) Page 72
(89) Page 73
(90) Page 74
(91) Page 75
(92) Page 76
(93) Page 77
(94) Page 78
(95) Page 79
(96) Page 80
(97) Page 81
(98) Page 82
(99) Page 83
(100) Page 84
(101) Page 85
(102) Page 86
(103) Page 87
(104) Page 88
(105) Page 89
(106) Page 90
(107) Page 91
(108) Page 92
(109) Page 93
(110) Page 94
(111) Page 95
(112) Page 96
(113) Page 97
(114) Page 98
(115) Page 99
(116) Page 100
(117) Page 101
(118) Page 102
(119) Page 103
(120) Page 104
(121) Page 105
(122) Page 106
(123) Page 107
(124) Page 108
(125) Page 109
(126) Page 110
(127) Page 111
(128) Page 112
(129) Page 113
(130) Page 114
(131) Page 115
(132) Page 116
(133) Page 117
(134) Page 118
(135) Page 119
(136) Page 120
(137) Page 121
(138) Page 122
(139) Page 123
(140) Page 124
(141) Page 125
(142) Page 126
(143) Page 127
(144) Page 128
(145) Page 129
(146) Page 130
(147) Page 131
(148) Page 132
(149) Page 133
(150) Page 134
(151) Page 135
(152) Page 136
(153) Page 137
(154) Page 138
(155) Page 139
(156) Page 140
(157) Page 141
(158) Page 142
(159) Page 143
(160) Page 144
(161) Page 145
(162) Page 146
(163) Page 147
(164) Page 148
(165) Page 149
(166) Page 150
(167) Page 151
(168) Page 152
(169) Page 153
(170) Page 154
(171) Page 155
(172) Page 156
(173) Page 157
(174) Page 158
(175) Page 159
(176) Page 160
(177) Page 161
(178) Page 162
(179) Page 163
(180) Page 164
(181) Page 165
(182) Page 166
(183) Page 167
(184) Page 168
(185) Page 169
(186) Page 170
(187) Page 171
(188) Page 172
(189) Page 173
(190) Page 174
(191) Page 175
(192) Page 176
(193) Page 177
(194) Page 178
(195) Page 179
(196) Page 180
(197) Page 181
(198) Page 182
(199) Page 183
(200) Page 184
(201) Page 185
(202) Page 186
(203) Page 187
(204) Page 188
(205) Page 189
(206) Page 190
(207) Page 191
(208) Page 192
(209) Page 193
(210) Page 194
(211) Page 195
(212) Page 196
(213) Page 197
(214) Page 198
(215) Page 199
(216) Page 200
(217) Rear Flyleaf
(218) Rear Flyleaf
(219) Rear Board
(220) Rear Board
(221) Spine
(222) Fore Edge
(223) Scale
(224) Color Palette